25 Ekim 2015 

“Herkes için Bilim” diyen KUrious’tan bilim ve teknoloji haberleri

Ay’ı hiç böyle görmediniz; paleo denizlerin canavarı; uzayda yerli mahsul ziyafeti; kontak anahtarı genler; görkemli ölüm; içyüzünü açıklıyoruz mri nedir; zihnimizin gariplikleri; üzgünüz bin yıl sonra nasıl görüneceğimize dair bilimsel bir görüş yok; gözlerime bak ne yediğimi anlarsın; giyilebilir teknoloji ile başımız dik; ekrandaki evren internet. Merak ediyorsanız tıklayın…

Ay’ın karanlık yüzü
Güneş’inkini, Ay’ınkini biliyorduk; NASA sayesinde “Dünya tutulması”nı da gördük. 1,5 milyon km uzaktaki uydudan bakınca Ay, önünden geçtiği “Mavi Gezegeni” fazlaca örtmüyor; ama böylesi daha iyi. “Ay’ın karanlık yüzü”, şiirlere esin verecek gibi değil. 1960’larda ilk görüntüleyen Sovyet uzay yetkililerinin sözlerini çağrıştırıyor: “Hiç olmazsa Ay’ın arkasının da yuvarlak olduğunu gördük!”
https://kurious.ku.edu.tr/tr/haber/ayi-hic-boyle-gormediniz

Paleo denizlerin terörü
Pek çok başka türle paylaştığımız en erken atalarımızın biri yerine yüz milyonlarca yıl öncesinin denizlerinden birinde olmak istemezdiniz. Diyelim şansınız yaver gitti ve peşinizdeki canavarı atlattınız. Sırada her türden, her biçimden başkaları sizi bekliyor. Hele bir tanesi var ki...
https://kurious.ku.edu.tr/tr/haber/paleo-denizlerin-canavari

Haydi, biftek niyetine...
Çocuklarınızın, torunlarınızın Mars’ta yaşayacak öncüler arasında olmalarını istiyorsanız, işe onları vejetaryen yapmakla başlayabilirsiniz. Koloni, yiyeceğini kendi üretecek. İkmal seferleri seyrek ve ancak aygıt, makine, yedek parça gibi en değerli yüklere yer var. “Uzay malı” marulun ilk tadımı Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yapıldı. Ama videodaki “nefis” , “harika” sözleri biraz abartılı mı ne?
https://kurious.ku.edu.tr/tr/haber/uzayda-yerli-mahsul-ziyafeti

Motoru çalıştıranlar
Genlerin işi kolay değil. Trilyonlarca hücreden oluşan organizmaların biçimlerinden, işleyişinden tutun da, saçın gözün rengine, hastalıklara direncine ya da yatkınlığına karar vereceksin. Hangi işlevi yapacaksın, kimlerle takım kurup işbirliği yapacaksın? Ama bütün bunlar için önce anahtarın çevrilmesi gerekiyor. Peki bu işi kim üstlenecek?
https://kurious.ku.edu.tr/tr/haber/kontak-anahtari-genler

Ölümün ışıktan kanatları
Karanlık gökyüzünde açılan rengarenk, ışıl ışıl kanatlar Güneş benzeri iki yıldızın sonunu aydınlatıyor. Bu, gökyüzünde alışılmadık bir manzara değil. Özelliği, iki yıldızın ömrünü noktaladığından “çift kutuplu” olması. Tek tek yıldızların değişik yapılardaki ölüm ilanları da daha az görkemli değil.
https://kurious.ku.edu.tr/tr/haber/gorkemli-olum

DERİN BAKIŞ

Atomlarımız uygun adıma geçtiklerinde ...
... İçimizin manzarası ortaya çıkıyor. Hem de ne ayrıntıda! Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI), derimizin altında saklı kırık çıkığı, hastalık nedenlerini ortaya çıkarma aracı olarak röntgenin pabucunu dama attı atacak. Neredeyse her köşe başında MRI kliniği ilanlarıyla tanış olduk. Peki bu tekniğin mekanizmasıyla da tanış mıyız? Değilsek Koç Üniversitesi’nden Dr. Alan Alper Sağ’dan öğreniyoruz.
https://kurious.ku.edu.tr/tr/derin-bakis/icyuzunu-acikliyoruz-mri-nedir

Devreler yanlış bağlanırsa
Sağlıklı bir beyin, yaklaşık 100 milyar sinir hücresinden her birinin 1000 kadar başka nöronla bağlantı içinde bulunmasıyla işlev görüyor. Böylesine büyük sayılarla devreler oluşturmak kolay değil. Ee, haliyle arada yanlışlar oluyor ve psikolojik bozukluklara yol açıyor. Kimisini biliyoruz, kimisi hakkında da kulak dolgunluğu da olsa bir fikrimiz var. Ama öyleleri de var ki...
https://kurious.ku.edu.tr/tr/derin-bakis/zihnimizin-gariplikleri

İnsan evrimi sürüyor; ama falcılık zor
Kitlesel ölümlere yol açan kıtlıklara son veren tarım devrimi, endüstri devriminin getirdiği teknolojik atılımlar, sosyal devlet, sağlık hizmetleri vb. ilerlemeler, insan evriminde yolun sonuna gelindiği iddialarına yol açmıştı. Oysa evrimsel antropologlar, insan evriminin sürdüğüne dair kanıtları sıralamakla birlikte, bu evrimin getireceği fiziksel değişimler hakkında fikir yürütmekten kaçınıyorlar.
https://kurious.ku.edu.tr/tr/derin-bakis/uzgunuz-1000-yil-sonra-nasil-go...

Gözbebeğimiz niye kedininki gibi değil?
Demek ki uzak atalarımız için üzerinde yaşadıkları ağaçlar, beslendikleri meyveler pusu kurup avlanmak için gerekli donanımı gerektirmiyormuş. Yerdeyse yaşamak gözbebeğinindeki yarığın dikey mi yatay mı olduğuna bağlı. Peki ya avını koşarak yakalaman gerekiyorsa?..
https://kurious.ku.edu.tr/tr/derin-bakis/gozlerime-bak-ne-yedigimi-anlarsin

SCIENCE 101

Koç Üniversitesi Elektrik/Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Hakan Ürey, bir TED-x konferansıyla “giyilebilir ekran teknolojileri” alanında dünyada ve Koç Üniversitesi’nde yapılan çalışmaları tanıttı. Prof Ürey, ilgiyle izlenen konferansında yöneticiliğini yaptığı Optik Mikrosistemler Laboratuvarı’nda yapılan öncü çalışmalardan da bir palet sundu.
https://kurious.ku.edu.tr/tr/univ101/giyilebilir-teknolojiyle-basimiz-dik

BİLİMLE BİR DAKİKA

Kurious’un kısa bilim videoları dizisinin yeni halkasında, her alanda yaşamımızın temel bir parçası haline gelmiş olan İnternet tanıtılıyor. Videoda bilimsel veritabanlarından, dergilerden tutun da, müzik, eğlence gereksinimlerimize anında cevap veren, bloglarımızı, fikirlerimizi paylaştığımız bu muazzam veri iletişim ağıyla ilgili çarpıcı olduğu kadar şaşırtıcı bilgiler bulacaksınız.
https://kurious.ku.edu.tr/tr/univ101/ekrandaki-evren-internet