24 Haziran 2013 

Bizans İstanbul’u AnaMed’de sergileniyor

Koç Üniversitesi 3. Uluslararası Sevgi Gönül Bizans Araştırmaları Sempozyumu bu yıl 24-27 Haziran tarihleri arasında gerçekleşti. Sempozyum kapsamında, amatör fotoğrafçı Nicholas V. Artamonoff’un 1930-1947 yılları arasında İstanbul’da çektiği fotoğraflar sergileniyor. “Artamonoff: Bizans İstanbul’u İmgeleri, 1930-1947” sergisinde, kentin tarihiyle yakından ilgilenen Artamonoff’un perspektifinden İstanbul’daki Bizans mirası sunuluyor. Sergi, 6 Ekim’e kadar ziyaretçileri ağırlayacak.
>

Rus asıllı amatör fotoğrafçı Nicholas V. Artamonoff’un İstanbul’da yaşadığı 1922-1947 yılları arasında çektiği fotoğraflardan oluşan “Artamonoff: Bizans İstanbul’u İmgeleri, 1930-1947” sergisi 26 Haziran’da kapılarını ziyaretçilerine açtı. Koç Üniversitesi AnaMed tarafından gerçekleştirilen, Bizans’ta Ticaret temasının etraflıca işleneceği 3. Uluslararası Sevgi Gönül Bizans Araştırmaları Sempozyumu kapsamında açılan sergi, 6 Ekim’e kadar Beyoğlu AnaMed binasında ziyaret edilebilecek.

Artamonoff’un 1930-1947 yılları arasında çektiği İstanbul’daki Bizans mimarlık mirası ve insan manzaraları fotoğraflarından oluşan sergi, o dönemden beri köklü bir değişim geçiren kentin benzersiz bir kaydını oluşturuyor. Robert Kolej’de okuduğu ve çalıştığı yıllarda fotoğrafçılığa ve İstanbul’un kültürel mirasına merak saran Artamonoff’un eserlerine çok kapsamlı bir araştırma sonucu ulaşıldı.

Artamonoff’un fotoğraflarında resmedilen anıtlardan bazıları arada geçen zamanda hasar görürken, bazıları kötü restorasyonlardan geçmiş ya da İstanbul’da yaşanan muazzam kentsel ve demografik büyüme sonucunda başka yapıların arasında kaybolmuştur. Artamonoff, yaşamın her alanında hızlı bir dönüşümün yaşandığı dönemde, fotoğraf makinesiyle, anıtların, arkeolojik sit alanlarının, kent manzaralarının, uzmanların ve sıradan insanların o anki hallerini yakaladığı fotoğraflarıyla, Bizans kalıntılarını kentin gündelik yaşamına katıyor. Kentsel doku, tarihi binaların ve kalıntıların yeniden kullanımları ve dönüşümleri, Artamonoff fotoğraflarında tekrarlanan temaları oluşturuyor.

Artamonoff’un 1033 fotoğrafının büyük bölümü Washington’daki Dumbarton Oaks Research Library and Collection bünyesindeki Image Collections and Fieldwork Archives ile Smithsonian Institution’a bağlı Freer Gallery of Art and Arthur M. Sackler Archives’daki Myron Bement Smith Koleksiyonu’nda bulunuyor. Sergide bu fotoğraflardan bir seçkinin yanı sıra İstanbul Robert Kolej arşivinden fotoğrafçıyla ilgili orijinal belgeler de sergileniyor.
 

Artamonoff fotoğraflarından oluşan dijital sergiye http://icfa.doaks.org/collections/artamonoff/ adresinden ulaşılabilir.
 

GÖRSEL KÜNYE BİLGİLERİ

• (ICFA.NA.0062, ICFA, Dumbarton Oaks)
Zeyrek Kilise Camii (Pantokrator Manastırı), güneybatıdan görünüm, Mart 1936
On ikinci yüzyılda inşa edilen ve sonradan camiye çevrilen üçlü kilise, yoksul insanların evlerinin bulunduğu bir mahallenin parçasıydı. Fotoğrafta, oynayan çocuklar, yanında su kaplarıyla yere çömelmiş çarşaflı bir kadın ve ortaçağ yapısının dibine inşa edilmiş, muhtemelen imamın konutu olan ahşap bir ev görülüyor

• (ICFA.NA.0009, ICFA, Dumbarton Oaks)
Bodrum Camii (Myrelaion), güney cephesi, Nisan 1935
Bu fotoğrafta, onuncu yüzyıldan kalma yapının, 1964- 5’te gerçekleştirilen ve taş işçiliği ve mimarlık açısından özelliklerini ciddi şekilde değiştiren restorasyondan önceki hali görülüyor. Bu değişiklikler yüzünden kilisenin orijinal mimarlık özelliklerinin incelenmesinde tarihi fotoğraflar vazgeçilmez bir önem taşıyor.

• (ICFA.NA.0004, ICFA, Dumbarton Oaks)
Aziz İoannes Stoudios (İmrahor Camii), Nisan 1935
On beşinci yüzyıldan kalma kilisenin narteksinin önünde takkeli bir adam duruyor. İmrahor Camii, 1920 yangınında kullanılmaz hale geldi

• (ICFA.NA.0323, ICFA, Dumbarton Oaks)
Aziz İoannes Stoudios (İmrahor Camii) arsasındaki bir kuyu ağzının yanında duran Pericles adlı bir adam, Temmuz 1944
Pericles, Aziz İoannes Studios Kilisesi’nin güneydoğusundaki şapeli kullanan “Surp damıtımevi”nin sahibi olmalı.

• (ICFA.NA.0116, ICFA, Dumbarton Oaks)
Aziz İoannes Stoudios (İmrahor Camii), Şubat 1937
Artamonoff, yapının doğu ucunu ve gerisindeki mahalleyi görüntülemek için harap durumdaki minareye tırmanmış. Fotoğrafta, kilise camiye çevrilirken kutsal alanın yeniden düzenlendiği ve bir mihrap bölümünün inşa edildiği açıkça görülüyor. İmrahor Camii 1920’deki yangında kullanılamaz hale gelmişti; ama şu anda yine cami olarak kullanılmak üzere yeniden inşa ediliyor.